Bohater filmu “Aviator” Martina Scorsese to jeden z najbardziej tajemniczych ludzi XX wieku
Jeden z najbogatszych ludzi Ameryki, który umiera z głodu. Milioner, który zatrudnia się jako tragarz. Lew salonowy w postrzępionej koszuli. Życiorys Hughesa to ciąg paradoksów
MiaÅ‚ trzy namiÄ™tnoÅ›ci: lotnictwo, kino i kobiety. I mimo że w każdej z dziedzin osiÄ…gnÄ…Å‚ sukces, wciąż czuÅ‚ siÄ™ niespeÅ‚niony. Obok magnata prasowego Williama Randolpha Hearsta miaÅ‚ być drugim pierwowzorem bohatera filmu Orsona Wellesa. “Obywatel Kane” opowiada o ogarniÄ™tym niespożytÄ… ambicjÄ…, a przy tym samotnym i nieszczęśliwym milionerze.
Za wszelkÄ… cenÄ™
- Cokolwiek by to miaÅ‚o kosztować, zostanÄ™ najwiÄ™kszym producentem filmowym w Hollywood – oÅ›wiadczyÅ‚ Hughes w 1927 r., gdy zadomowiÅ‚ siÄ™ w Los Angeles. MiaÅ‚ 23 lata, po Å›mierci ojca odziedziczyÅ‚ fortunÄ™, którÄ… trwoniÅ‚ na spekulacje gieÅ‚dowe, podarunki dla kobiet i budowÄ™ prototypów samochodów.
RozpoczÄ…Å‚ pracÄ™ nad pierwszym filmem i zwolniÅ‚ reżysera, którego sam zastÄ…piÅ‚. “Hell’s Angels”, historia braci, pilotów RAF-u, narażajÄ…cych życie w walkach powietrznych, przyniosÅ‚a mu uznanie. Odkryta przez niego Jean Harlow z dnia na dzieÅ„ zostaÅ‚a gwiazdÄ…, dziÄ™ki wypowiadanej w filmie kwestii: “Czy bÄ™dzie pan zaszokowany, jeÅ›li wÅ‚ożę coÅ› wygodniejszego?”.
Kolejnym filmem, który potwierdziÅ‚ markÄ™ Hughesa – reżysera byÅ‚ późniejszy o 13 lat “WyjÄ™ty spod prawa”. Produkcja ciÄ…gnęła siÄ™ przez 9 miesiÄ™cy, a milioner narzekaÅ‚ na niewykorzystanie nowej gwiazdy: – Nie robimy należytego użytku z piersi Jane Russel.
Batalia o biust aktorki przeszÅ‚a do historii kina: Hughes wciąż powiÄ™kszaÅ‚ dekolty w jej kostiumach, a po to, by piersi robiÅ‚y wiÄ™ksze wrażenie, skonstruowaÅ‚ specjalny biustonosz. ZdjÄ™cie wydekoltowanej Russel, opartej o stóg siana, z koltem w rÄ™ku, znaÅ‚ każdy amerykaÅ„ski szeregowiec. I choć krytyka nazwaÅ‚a “WyjÄ™tego spod prawa” szmirÄ… wszech czasów, obraz staÅ‚ siÄ™ przebojem, który zarobiÅ‚ wiÄ™cej niż “Przeminęło z wiatrem” . Cenzorzy nie chcieli zgodzić siÄ™ na wyÅ›wietlanie filmu, tym bardziej, że byÅ‚ promowany gigantycznymi plakatami z napisem: “Jak chciaÅ‚byÅ› poszamotać siÄ™ z Russel?”. Hughes wytoczyÅ‚ im proces, który staÅ‚ siÄ™ kamieniem milowym w walce z obyczajowÄ… cenzurÄ….
Milioner tragarzem
- ProszÄ™ ciąć. Jak najkrócej – dwudziestokilkuletni elegant usadowiÅ‚ siÄ™ na fotelu. Fryzjer nie oponowaÅ‚ i klient nabraÅ‚ wyglÄ…du czÅ‚owieka z ulicy. ByÅ‚ rok 1932. MÅ‚ody czÅ‚owiek po wizycie u fryzjera odwiedziÅ‚ tanie sklepy: kupiÅ‚ ubranie z baweÅ‚ny i buty, jakie nosili ekspedienci. WsiadÅ‚ w pociÄ…g do Teksasu i stanÄ…Å‚ w kolejce do biura zatrudnienia American Airlines. Po okazaniu karty pilota wydanej na nazwisko Charles Howard dostaÅ‚ stanowisko tragarza. Od 7.30 Å‚adowaÅ‚ bagaże, potem siadaÅ‚ na miejscu drugiego pilota i uczyÅ‚ siÄ™ latania. SztukÄ™ opanowaÅ‚ szybko. MiaÅ‚ przed sobÄ… karierÄ™ w American Airlines, kiedy rozpoznano w nim Howarda Hughesa. Milioner, który jako nastolatek dostawaÅ‚ kieszonkowego 5 tys. dolarów, zarabiaÅ‚ 115 miesiÄ™cznie. Po ujawnieniu mistyfikacji ogÅ‚osiÅ‚, że zbieraÅ‚ materiaÅ‚ do filmu. DoÅ›wiadczenia wykorzystaÅ‚ w innym celu.
ZaÅ‚ożyÅ‚ Hughes Aircraft Company w Kaliforni, zatrudniajÄ…c 3000 naukowców i konstruktorów samolotów. Potem przejÄ…Å‚ linie lotnicze TWA i zaczÄ…Å‚ starania, by wprowadzić AmerykÄ™ w erÄ™ odrzutowców. Podczas wojny zaprojektowaÅ‚ supernowoczesne podajniki amunicji, potem także rakiety powietrze-powietrze. StaÅ‚ siÄ™ twórcÄ… najwiÄ™kszego samolotu, jaki kiedykolwiek lataÅ‚ – Herculesa o drewnianej konstrukcji, zwanego ÅšwierkowÄ… GÄ™siÄ….
Do historii przeszÅ‚y jego rekordy lotnicze. 9 godz. i 27 min.trwaÅ‚a jego lot przez Stany Zjednoczone, a 3 dni, 19 godz. i 17 min. naookoÅ‚o kuli ziemskiej . Po kolejnym rekordzie i triumfalnym przejeździe przez ulice Nowego Jorku, uciekÅ‚ z przyjÄ™cia. ZadzwoniÅ‚ i rzuciÅ‚ – Kate, doleciaÅ‚em.
Dziwkarz publiczny nr. 1
Kate to Katherine Hepburn, czterokrotna zdobywczyni Oscara. Była jedną z kilkuset kochanek Hughesa, i jedną z kilku, o których myślał poważnie. Żądnej nie potrafił dochować wierności.
- ByÅ‚am w nim zakochana do szaleÅ„stwa – wyznaÅ‚a po latach Hepburn. Mimo to odeszÅ‚a. Zwykle powodem rozstaÅ„ byÅ‚y ciÄ…gÅ‚e zdrady Howarda. Hepburn jednak baÅ‚a siÄ™ ciÄ…gÅ‚ej rywalizacji – oboje nie potrafili ustÄ™pować. Później nie spotkaÅ‚ nikogo, komu mógÅ‚by być w równym stopniu oddany. Jego żona Jean Peters pojawiÅ‚a siÄ™ zbyt późno.
W wytwórni RKO Hughes zatrudniał początkujące gwiazdeczki, mamiąc je wizją kariery. Otrzymywały strzeżony apartament, pensję i harmonogram wypełniony lekcjami tańca, śpiewu i aktorstwa. Wieczory wypełniało oczekiwanie na spotkanie z tajemniczym panem Hughesem, którego większość nigdy nie zobaczyła na oczy. Nieliczne doczekały się obiecanych ról.
OferowaÅ‚ małżeÅ„stwo dziesiÄ…tkom kobiet, Ginger Rogers i Lanie Turner. ObietnicÄ™ speÅ‚niÅ‚ raz, z Peters (wczeÅ›niejsze małżeÅ„stwo z EllÄ… Rice zaaranżowaÅ‚a rodzina). Nawet dla niej nie potrafiÅ‚ zrezygnować z podwójnego życia: majÄ…c 51 lat postawiÅ‚ sobie za cel spÄ™dzenie sylwestra z trzema kobietami. W hotelowej jadalni czekaÅ‚a Jean Peters, przy stoliku udekorowanym bukietem gardenii. W sali obok siedziaÅ‚a Susan Gayward z różami i szmaragdowÄ… bransoletkÄ… jako upominkiem. W hotelowym bungalowie tkwiÅ‚a gwiazdka Yvonne Schunert. Hughes przysiadaÅ‚ przy każdym ze stolików na kilka minut, po czym znikaÅ‚, wywoÅ‚any do “niezwykle ważnego telefonu”. Hayward zorientowaÅ‚a siÄ™, że coÅ› nie gra: pobiegÅ‚a za Hughesem, doganiajÄ…c go przy stole Peters: – Cześć, Jean – rzuciÅ‚a. – JesteÅ› dziÅ› na liÅ›cie druga, prawda? Bo ja jestem pierwsza.
Milioner musiaÅ‚ zrezygnować z potrójnej randki – spÄ™dziÅ‚ noc z Yvonne. Nic dziwnego, że gazety nazwaÅ‚y go “dziwkarzem publicznym nr 1″
Luksusowa śmierć
Kiedy 5 kwietnia 1976 r. lekarz wszedÅ‚ do hotelowego apartamentu w meksykaÅ„skim Acapulco, aby zbadać Howarda Hughesa, nie wierzyÅ‚ wÅ‚asnym oczom. W najdroższym w hotelu leżaÅ‚ czÅ‚owiek, który wyglÄ…daÅ‚ na 80 lat. ByÅ‚ nagi, na koÅ›cistych rÄ™kach widniaÅ‚y Å›lady od zastrzyków, a brzuch miaÅ‚ wydÄ™ty z niedożywienia. – Najbogatszy czÅ‚owiek w Ameryce chory, zagÅ‚odzony i zaniedbany niczym bezdomny – wspominaÅ‚ lekarz. Podczas sekcji zwÅ‚ok okazaÅ‚o siÄ™, że milioner nie musiaÅ‚ umrzeć. PrzyczynÄ… Å›mierci byÅ‚o niedożywienie i przedawkowanie kodeiny.
Ludzie z otoczenia Hughesa, szybko zauważyli, że kÅ‚opoty emocjonalne bogacza mogÄ… być zÅ‚otÄ… żyłą. ZachowywaÅ‚ siÄ™ irracjonalnie, uciekaÅ‚ od Å›wiata, nie myjÄ…c siÄ™, zapuszczajÄ…c paznokcie i zużywajÄ…c tony chusteczek, które miaÅ‚y go chronić przed zarazkami. Dodatkowo gÅ‚uchÅ‚, przebyty w mÅ‚odoÅ›ci syfilis niszczyÅ‚ szare komórki, odzywaÅ‚y siÄ™ skutki wypadków. DziÅ› lekarze nie majÄ… wÄ…tpliwoÅ›ci – życie Hughesa zniszczyÅ‚a nerwica natrÄ™ctw, możliwa do wyleczenia. Wtedy jednak nikt nie umiaÅ‚ jej zdiagnozować, a Å›wita milionera znalazÅ‚a “lekarstwo” – kodeinÄ™, narkotyk, którym szpikowano go przez lata. PodwÅ‚adni odciÄ™li go od Å›wiata – przenoszony z miejsca na miejsce, miesiÄ…cami tkwiÅ‚ w zaciemnionych pokojach, izolowany od bliskich. Åšwita Hughesa w tym czasie bez opamiÄ™tania wydawaÅ‚a jego majÄ…tek – straty jego firmy w l. 70. wyniosÅ‚y 100 mln dolarów.
Na pogrzeb w Houston przyszÅ‚o kilkanaÅ›cie osób z najbliższej rodziny, nie byÅ‚o przyjaciół, kochanek, filmowców. Na jednym z wieÅ„ców żaÅ‚obnych powiewaÅ‚a wstÄ™ga z napisem: “PrzybyÅ‚, zobaczyÅ‚, zwyciężyÅ‚”. UfundowaÅ‚ go fitness club z Kaliforni.
Autor artykułu: Magda Piekarska